برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
اطلاعات شماره: 
پاييز 1395 , دوره  6 , شماره  25 ; از صفحه 110 تا صفحه 127 .
 
عنوان مقاله: 

تحليل بيلان آب زيرزميني مبتني بر ديدگاه کشاورزي پايدار در دشت اسلام آباد

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* گروه علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، مازندران، نور
 
چکیده: 

پايداري کشاورزي در گرو مديريت صحيح منابع آب و کنترل مصرف بي رويه آن است. لازمه اين مديريت، وجود داده ها و اطلاعات دقيق و قابل استناد است که مي تواند فرصت مناسبي براي تحليل وضعيت منابع آبي به عنوان يک نهاده اصلي در کشاورزي پايدار فراهم نمايد. وجود اطلاعات پايه و اقليمي مناسب، داده هاي هيدروژئولوژي، 5 چاه اکتشافي و 20 چاه مشاهده اي سبب انتخاب دشت اسلام آباد گرديد. از طريق پيمايش صحرايي کليه چاه هاي بهره برداري و چشمه هاي منطقه ثبت و اطلاعات آبدهي و ميزان تخليه از آبخوان دشت محاسبه گرديد. تبخير و تعرق پتانسيل به روش پنمن- مانتيث تعيين و نياز آبي محصولات زراعي و باغي از طريق نرم افزار CROPWAT به دست آمد. محاسبات ارتفاع سطح آب زيرزميني چاه هاي مشاهده اي براي هر سال انجام شده و ارتفاع پيزومتري آن ها محاسبه گرديد. سطح اثر هر چاه از طريق پلي گون بندي تيسن محاسبه و با ميانگين گيري وزني، ارتفاع پيزومتري دشت در سال هاي مختلف محاسبه و نمودار تغييرات آن ترسيم گرديد. حجم جريان ورودي و خروجي دشت بر پايه معادله دارسي محاسبه و بر اساس اطلاعات پيش گفته معادله بيلان تکميل و بيلان دشت تحليل گرديد. نتايج اين بررسي در دشت اسلام آباد نشان مي دهد 60 درصد تغذيه آبخوان از طريق نفوذ مستقيم از ريزش هاي جوي و رواناب هاي منطقه صورت مي گيرد. 93 درصد از سطح اراضي کشاورزي آبي اين دشت به چهار محصول با نياز آبي بالا شامل گندم، ذرت، چغندر و سيب زميني اختصاص دارد که در حدود 66 درصد از آب مصرفي آبخوان را به خود اختصاص مي دهند. شدت افت سطح تراز آبخوان با افزايش تعداد چاه هاي بهره برداري در دهه 1385-1375 و در نتيجه تشديد بهره برداري از آبخوان همخواني کامل دارد. اين ميزان بهره برداري با ذخاير سالانه آبخوان تناسب نداشته و سطح آب زيرزميني دشت روندي کاملا نزولي و تشديد شونده را نشان مي دهد به طوري که در 6 سال منتهي به سال آبي 93-92 سطح آبخوان 6.61 متر افت داشته است و آبخوان با کسري 3.83 ميليون متر مکعبي در ذخيره سالانه مواجه بوده و بيلان منفي است. روند تغييرات سطح آب زيرزميني در منطقه، بيانگر شدت اين وضعيت در آينده است. لذا مديريت تخصيص منابع آب، کنترل سطح زيرکشت محصولات با نياز آبي بالا و بهينه سازي توليد پايدار مبتني بر وضعيت منابع آب راهکارهاي برونرفت از اين وضعيت و دستيابي به پايداري نسبي در کشاورزي است.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 529
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی