برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
اطلاعات شماره: 
بهار 1395 , دوره  9 , شماره  1 ; از صفحه 127 تا صفحه 144 .
 
عنوان مقاله: 

بررسي شاخص هاي تنش در انتخاب ژنوتيپ هاي گندم متحمل به شرايط ديم و شور استان گلستان

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
 
چکیده: 

سابقه و هدف: منطقه اجراي آزمايش در استان گلستان با شرايط مختلف زراعت (آبي و ديم) و خاک هايي با درجات مختلف شوري (بيش از 38 درصد اراضي آن شور مي باشد) واقع گرديده است که انتخاب ژنوتيپ متحمل گندم به تنش شوري با سطوح مختلف و شرايط ديم ضروري مي باشد.
مواد و روش ها: آزمايشي با 9 ژنوتيپ گندم با شرايط آبي در سه محيط بدون شوري، شوري شديد (19 دسي زيمنس بر متر) و شوري متوسط (9 دسي زيمنس بر متر) و 8 ژنوتيپ گندم در دو محيط با شرايط آبي و ديم، جمعا در 5 مکان به صورت طرح بلوک هاي کامل تصادفي در سه تکرار در سال 91-1390 به مرحله اجرا درآمد. ژنوتيپ ها از بين ارقام متحمل به شوري مناطق مختلف کشور و ارقام مناسب براي شرايط ديم منطقه و لاين هاي اميدبخش آبي و ديم منطقه انتخاب گرديدند. هر کرت آزمايش شامل 6 رديف کاشت به فواصل ثابت 20 سانتي متر و طول 5 متر بود. تراکم کاشت 300 دانه در متر مربع براي تمامي مکان ها ثابت در نظر گرفته شد. زمان کاشت با اختلاف سه روز در آخر آذر ماه براي تمام مکان ها صورت پذيرفت. بعد از برداشت عملکرد دانه در واحد سطح اندازه گيري و شدت تنش و شاخص هاي تنش بر اساس عملکرد دانه شامل شاخص حساسيت به تنش (
SSI)، شاخص تحمل (Tol)، ميانگين محصول دهي (MP)، ميانگين هندسي محصول دهي (GMP) و تحمل به تنش (STI) محاسبه شدند. به منظور شناخت بهتر روابط بين ژنوتيپ ها تجزيه به مولفه هاي اصلي انجام و باي پلات آن ها بر اساس مولفه اول و دوم تهيه گرديدند.
يافته ها: نتايج آزمايش نشان داد که همبستگي بين عملکرد ژنوتيپ ها در شرايط بدون تنش با تنش شوري شديد با شدت تنش (
0.76) معني دار نبود، اما در دو حالت ديگر يعني بدون تنش شوري با تنش شوري متوسط با شدت تنش (0.51) و شرايط آبي با شرايط ديم با شدت تنش (0.12) مثبت و معني دار (به ترتيب 0.64=r و 0.48=r) بود. تجزيه به مولفه هاي اصلي مقايسات با شدت تنش هاي مختلف نشان داد که مولفه اول و دوم بيش از 99 درصد تغييرات را شامل مي گردند، لذا از اين دو مولفه استفاده شد. در شدت تنش (0.76)، مولفه اول ژنوتيپ هاي با عملکرد بالا در شرايط بدون تنش و مولفه دوم ژنوتيپ هاي با عملکرد بالا در شرايط تنش را تفکيک مي نمود. در شدت تنش (0.51) و (0.12)، مولفه اول باعث انتخاب ژنوتيپ هاي با عملکرد بالا در هر دو شرايط تنش و بدون تنش شد و مولفه دوم حساسيت ژنوتيپ ها به تنش را نشان داد. بنابراين ژنوتيپي که مولفه اول بالا و مولفه دوم پائين داشت، مناسب بود. در بين شاخص هاي بررسي شده، STI و GMP با Yp و Ysو SSI با Yp همبستگي مثبت و معني دار داشتند.
نتيجه گيري: در تنش شوري شديد با توجه به کم بودن مقدار
SSI در رقم بم اين رقم بايد بهترين رقم شناخته گردد اما در باي پلات نشان داد که رقم بم بيشترين مقدار را در مولفه دوم دارد و براي شرايط تنش دار رقم مناسبي مي باشد. در شرايط تنش شديد، ژنوتيپي که براي هر دو شرايط تنش دار و بدون تنش در ميان ژنوتيپ ها مناسب باشد وجود نداشت. ژنوتيپ 20-87-n براي شوري متوسط و رقم کريم براي شرايط ديم مناسب بودند. نمودار باي پلات به روشني و همزمان روابطي که براي انتخاب ژنوتيپ در شرايط تنش و غير تنش لازم است را نشان داد.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
Cite:
APA : کپی

محمدنژاد، ی.، و گالشی، س.، و سلطانی، ا.، و قادری فر، ف.، و نوری نیا، ع. (1395). بررسی شاخص های تنش در انتخاب ژنوتیپ های گندم متحمل به شرایط دیم و شور استان گلستان. تولید گیاهان زراعی (مجله الکترونیک تولید گیاهان زراعی), 9(1), 127-144. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=291245



Vancouver : کپی

محمدنژاد یونس، گالشی سراله، سلطانی افشین، قادری فر فرشید، نوری نیا عباسعلی. بررسی شاخص های تنش در انتخاب ژنوتیپ های گندم متحمل به شرایط دیم و شور استان گلستان. تولید گیاهان زراعی (مجله الکترونیک تولید گیاهان زراعی). 1395 [cited 2021April21];9(1):127-144. Available from: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=291245



IEEE : کپی

محمدنژاد، ی.، گالشی، س.، سلطانی، ا.، قادری فر، ف.، نوری نیا، ع.، 1395. بررسی شاخص های تنش در انتخاب ژنوتیپ های گندم متحمل به شرایط دیم و شور استان گلستان. تولید گیاهان زراعی (مجله الکترونیک تولید گیاهان زراعی), [online] 9(1), pp.127-144. Available: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=291245.



 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

 
چکیده انگلیسی بازدید یکساله 52 مباني نظري و تجربي ونداليسم: مروري بر يافته هاي يك تحقيق
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی