4 SID.ir | بررسي زيست فراهمي فلزات سنگين روي، کادميم، نيکل، مس و سرب در رسوبات رودخانه آبشينه
برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

 
عنوان مقاله: 

بررسي زيست فراهمي فلزات سنگين روي، کادميم، نيکل، مس و سرب در رسوبات رودخانه آبشينه

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* گروه علوم خاک، دانشگاه ارومیه
 
چکیده: 

سابقه و هدف: فلزات سنگين اضافه شده از منابع طبيعي و انساني به محيط هاي آبي در حين انتقال در مسير رودخانه ها در بين بخش هاي گوناگون زيست بوم ها مانند آب و رسوبات توزيع مي شوند. بررسي زيست فراهمي و تحرک فلزات سنگين به منظور فهم رفتار آن ها در رسوبات و جلوگيري از خطرات احتمالي زيست محيطي، ضروري است. فلزات از منابع مختلف وارد رودخانه ها شده و در رسوبات انباشته مي شوند. همچنين توزيع فلزات در مسير حرکت رودخانه متفاوت مي باشد. اين مطالعه با هدف بررسي زيست فراهمي و تعيين غلظت فلزات سنگين تجمع يافته در رسوبات بستر رودخانه آبشينه اجرا شد.
مواد و روش ها: 17 نمونه سطحي از عمق
0-10 cm رسوبات رودخانه اي به منظور تعيين غلظت کل و بخش قابل عصاره گيري با DTPA فلزات روي، کادميم، نيکل، مس و سرب برداشته شد. رودخانه آبشينه تامين کننده آب شرب همدان مي باشد و متاسفانه آلودگي هاي مختلفي از منابع مسکوني، کشاورزي و صنعتي وارد آن مي شود.
يافته ها: ويژگي هاي عمومي رسوبات داراي تغييرات گستره اي بود. با افزايش فاصله از منشأ رودخانه مقدار رس، کربنات کلسيم، و ماده آلي افزايش يافت. ميانگين غلظت کل (
± انحراف معيار) روي، کادميم، نيکل، مس و سرب در رسوبات به ترتيب 93.08±20.66، 1.24±0.63، 57.72±13.08، 19.23±7.62 و 52.47±8.52 ميلي گرم بر کيلوگرم بود. نتايج نشان داد که رسوبات رودخانه آبشينه به سرب و کادميم آلوده هستند. غلظت کل فلزات سنگين با برخي از ويژگي هاي فيزيکي و شيميايي رسوبات نظير قابليت هدايت الکتريکي، مواد آلي و CEC همبستگي مثبت و معني داري داشت که نشان دهنده کنترل شدن غلظت فلزات سنگين توسط اندازه ذرات مي باشد. رسوبات رودخانه هاي آبشينه تا اندازه اي نسبت کادميوم آلوده بودند. رسوبات در منشا رودخانه داراي مقدار کم فلزات سنگين بودند در حالي که در پايين دست مقادير فلزات سنگين افزايش يافت. اکثريت فلزات سنگين پيوند هاي قوي با رسوبات نشان دادند که نشان دهنده زيست فراهمي کم آن ها براي موجودات زنده مي باشد.
نتيجه گيري: همبستگي بسيار معني داري بين روي و مس کل و مس قابل عصاره گيري با
DTPA وجود داشت که احتمالا به دليل مشترک بودن منابع ورود اين عناصر به رودخانه آبشينه مي باشد. در بين فلزات سنگين عصاره گير DTPA درصد بيش تري از کادميم کل را عصاره گيري کرده بود که نشان از قابليت بالاي اين فلز در آزادسازي مجدد از فاز تبادلي مي باشد. تحرک فلزات سنگين در رسوبات رودخانه هاي آبشينه شايد به اين ترتيب، کادميم>مس>سرب>نيکل=روي باشد. به غير از کادميوم و سرب زيست فراهمي فلزات سنگين در رسوبات رودخانه آبشينه پايين بود که نشان دهنده توزيع فلزات سنگين در اجزاء با پيوند قوي مي باشد.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 139
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی