برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
اطلاعات شماره: 
 
عنوان مقاله: 

پيشنهاد چارچوبي نو براي کتابشناسي توصيفي- تحليلي با تاکيد بر ديدگاه انتقادي

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* دانشگاه شیراز
 
چکیده: 

هدف: با توجه به اهميت کتابشناسي در تهيه منابع کتابخانه، ضروري است که آنها بر مبناي چارچوبي سازمان مند تنظيم شوند تا از اتلاف زمان و هزينه، نارضايتي مخاطبان، يکدست نبودن ساختار و ارزيابي سطحي جلوگيري شود. از آنجايي که بررسي متون حاکي از نبود چنين ابزاري براي تدوين و نقد کتاب شناسي ها بود، هدف پژوهش حاضر ارائه چارچوبي توصيفي- تحليلي در اين راستا بوده است.
روش: پژوهش حاضر از نوع پژوهش هاي اسنادي است. با اتخاذ رويکردي کيفي، سه دسته از متون مرتبط با موضوع و مساله پژوهش شامل: 1. متون کتاب شناسي (400 منبع)، 2. چارچوب هاي کتابشناسي در متون انگليسي (در سطحي محدودتر و در دسترس)، 3. متون روش تحقيق و مرجع شناسي رشته کتابداري و اطلاع رساني، بررسي شدند. با توجه به اصل اشباع مقوله هاگردآوري داده ها تا جايي ادامه يافت که ديگر اطلاعات جديدي در راستاي مساله تحقيق به دست نيايد. فيش ها به شيوه تحليل محتواي کيفي بررسي، دسته بندي و تحليل شدند و مقوله هاي لازم استخراج شدند. تعديل و اصلاح مقوله ها و چارچوب به دست آمده تا پايان تحقيق همچنان ادامه داشت ضمن آن که با استفاده از نظرات متخصصان مربوط و نيز پياده سازي بر روي 10 کتاب در حوزه اسطوره نيز اعتباريابي گرديد.
نتايج: با تحليل محتواي کيفي، چارچوبي شامل دو قسمت توصيفي و تحليلي حاصل شد. 3 مقوله فرعي به دست آمده در بخش توصيفي، اطلاعات کتابشناختي، معرفي کوتاه نويسنده، آثار او، اجزاي کتاب و رئوس مطالب را دربر مي گيرد. بخش تحليلي خود به دو قسمت موضوعي و انتقادي تقسيم شد. مقوله هاي فرعي به دست آمده در قسمت موضوعي شامل 3 مورد هدف نويسنده به لحاظ موضوعي، هدف نويسنده به لحاظ نوع مخاطب و نوع اثر به لحاظ تاثيرگذاري است. در قسمت انتقادي نيز که سهم عمده چارچوب حاصل را به خود اختصاص داد، 20 مقوله فرعي شامل چاپ کتاب، اعتبار ناشر، اعتبار نويسنده، تطابق عنوان کتاب با محتواي آن، فهرست مطالب، ارزشيابي پيشگفتار و مقدمه، سبک و نثر، ويژگي منحصر به فرد کتاب، تحليل مطالب، ميزان دستيابي نويسنده به هدف (به لحاظ موضوعي)، ميزان دستيابي نويسنده به هدف (به لحاظ تطابق با مخاطب)، ميزان پوشش مباحث اصلي کتاب، ديدگاه حاکم بر کتاب يا نشانه هاي سوگيري نويسنده، استقلال مطالب کتاب، نتيجه گيري، جدول ها و نمونه ها، پانويس ها و پي نويس ها، منابع، نمايه ها و وضعيت ترجمه، به دست آمد.
اصالت/ ارزش: چارچوب حتي الامکان جامع، مانع و نوين حاصل از پژوهش حاضر مي تواند در تدوين و ارزيابي کتاب ها و کتابشناسي ها استفاده شود و راهنماي نويسندگان، محققان، منتقدان و مخاطبان آنها باشد و فعاليت هاي علمي مربوط را هدفمند و يکدست کند.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
-
 
ارجاعات: 
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 350
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی