نسخه جدید سایت SID.ir

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
اطلاعات شماره: 
بهار 1390 , دوره  1 , شماره  3 ; از صفحه 37 تا صفحه 58 .
 
عنوان مقاله: 

الگوهاي فضايي اهميت تداوم بارش ايران

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* دانشگاه سیستان و بلوچستان
 
چکیده: 
ايران در کمربند خشک عرض ميانه قرار گرفته که متوسط بارش آن 250 ميلي متر بوده و از تغييرات زماني و مکاني شديد برخوردار است. رويدادهاي بارشي با تدوام کوتاه، يکي از مشخصه هاي مناطق خشک بوده که در ايران نيز ملموس است. هرچند بارش ايران تدوامي بين 1 تا 45 روز داشته و از تغييرات زماني مکاني شديد نيز برخوردار است اما بيشينه بارش و روزهاي بارشي ايران توسط بارش هاي تدوام کوتاه تامين مي گردد، بنابراين رخداد بارش هاي تدوام طولاني، يک رويداد فرين تلقي مي گردند که از تغييرپذيري شديدي نيز برخوردارند. با توجه به اهميت بارش به ويژه در تامين منابع آب ايران، بررسي نقش تداوم هاي متفاوت بارش در تامين آن ضروري مي باشد، بنابراين فهم اين که هر تداوم بارش، چه سهمي از روزهاي بارشي و مقدار بارش گستره ايران را توليد مي نمايد، ضروري است. براي بررسي الگوهاي فضايي اهميت تداوم بارش در پهنه ايران از پايگاه داده بارش ايران با آرايش زمان مکان استفاده گرديده است. در اين پايگاه داده مشاهدات روزانه بارش از 01/01/1340 تا 10/10/1383 با فواصل 15 کيلومتر بر روي 7187 ياخته موجود است. ابتدا، تدوام هاي مختلف بارش، متوسط مقدار بارش و روزهاي بارشي در سري زماني هر ياخته برآورد و سپس سهم تداوم هاي مختلف بارش در تامين روزهاي بارشي و مقدار بارش هر ياخته نيز محاسبه گرديده است. حاصل نسبت سهم هر تداوم در تامين مقدار بارش هر ياخته به سهم همان تداوم در تامين روزهاي بارشي همان ياخته، ميزان اهميت آن تداوم را مشخص مي نمايد. نتايج اين بررسي نشان داد که اهميت تداوم هاي بارش در گستره ايران داراي الگوهاي فضايي متفاوت مي باشند. بارش هاي با تدوام يک تا هفت روز، تقريبا در تمام گستره ايران و بارش هاي با تدوام بزرگ تر تنها در برخي از قسمت هاي ايران رخ داده اند. با افزايش تدوام بارش ها، سهم آن ها در تشکيل روزهاي بارشي ايران به شدت کاهش مي يابد. بر خلاف آن، افزايش تداوم بارش ها، سبب کاهش تامين بارش تمام گستره ايران نمي گردد. با افزايش تداوم بارش، سهم آن ها در تامين روزهاي بارشي ايران به شدت کاهش مي يابد، به گونه اي که بيشينه روزهاي بارشي کل ايران و بيشينه بارش بخش بزرگي از ايران توسط بارش هاي با تداوم يک روزه، تامين مي گردد. با اين وجود، سهم بارش هاي با تداوم يک روزه در تامين روزهاي بارشي و بارش نيمه شرقي ايران پررنگ تر است. در مقابل، با افزايش تداوم بارش ها، روزهاي بارشي و بارش ايران با الگوهاي فضايي متفاوت کاهش مي يابند. سهم تامين بارش در مرکز و جنوب شرق ايران با افزايش تداوم بارش به شدت کاهش مي يابد، اما در غرب و شمال غرب ايران اين شرايط برعکس مي باشد. در برخي مناطق پربارش نيمه غربي و شمالي ايران، افزايش تداوم بارش با افزايش سهم آن ها در تامين بارش همسو بوده و در ساير مناطق پربارش کاهش سهم تامين بارش توسط تداوم هاي مختلف بارش تدريجي است. بنابراين الگوهاي فضايي متفاوتي از سهم تامين روزهاي بارشي و مقدار بارش ايران توسط تداوم هاي مختلف بارش پديد مي آيد که نشانگر الگوهاي فضايي اهميت آن ها در گستره ايران است. اهميت بارش هاي با تداوم يک روزه، الگوي فضايي خاصي را نشان نمي دهد و مهم ترين تداوم بارش ايران، کم اهميت ترين تداوم بارش نيز محسوب مي گردد. افزايش تداوم بارش ها با افزايش ميزان اهميت آن ها در ايران همسو بوده و الگوهاي فضايي متفاوتي را ايجاد مي نمايند. ميزان اهميت بارش هاي با تداوم کوتاه (1 تا 3 روز) در نيمه شرقي و ميزان اهميت بارش هاي با تداوم طولاني (بيش تر از سه روز) در نيمه غربي ايران بيشينه مي باشد.
 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط:  
 
مقالات همایشی مرتبط: 
  • ندارد
 
طرح های مرتبط: 
 
مقالات بین المللی مرتبط: 
 
ارتباط خیلی زیاد ارتباط زیاد مرتبط ارتباط کمتر
 
ارجاعات: 
 
استنادات: 
 
+جهت ارجاع به این مقاله کلیک کنید(Cite).
APA : کپی

نظری پور، ح.، و خسروی، م.، و مسعودیان، س. (1390). الگوهای فضایی اهمیت تداوم بارش ایران. مطالعات جغرافیایی مناطق خشک, 1(3), 37-58. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=177576



Vancouver : کپی

نظری پور حمید، خسروی محمود، مسعودیان سیدابوالفضل. الگوهای فضایی اهمیت تداوم بارش ایران. مطالعات جغرافیایی مناطق خشک. 1390 [cited 2022May27];1(3):37-58. Available from: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=177576



IEEE : کپی

نظری پور، ح.، خسروی، م.، مسعودیان، س.، 1390. الگوهای فضایی اهمیت تداوم بارش ایران. مطالعات جغرافیایی مناطق خشک, [online] 1(3), pp.37-58. Available: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=177576.



 

 
چکیده انگلیسی بازدید یکساله 294 مباني نظري و تجربي ونداليسم: مروري بر يافته هاي يك تحقيق
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی