4 SID.ir | خط و مضمون در کتيبه هاي محراب هاي گچ بري بناهاي سلجوقي

مشخصات مقاله

 
عنوان مقاله: 

خط و مضمون در کتيبه هاي محراب هاي گچ بري بناهاي سلجوقي

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* دانشگاه آزاد تهران مرکز
 
چکیده: 

در معماري ايراني، تزيينات هميشه نقش اساسي داشته اند. در دوره اسلامي با توجه به منع شرعي صورتگري، هنرمندان مسلمان زيباترين نقوش انتزاعي را جهت تزيين بناهاي مذهبي پديد آوردند. از طرفي به دليل اهميت پيام الهي قرآن براي مسلمين؛ عنصر خط عربي وارد تمام شئون زندگي مسلمين از جمله تزيينات صنايع و معماري شد.
سده دهم/چهارم کاربرد کتيبه هاي قرآني در بناهاي مذهبي و به خصوص محراب ها آغاز شد. در سده يازدهم/پنجم، مقارن با سلطنت خاندان سلجوقي در ايران، نوآوري هاي فراواني در اين زمينه صورت گرفت. طراحان و خوشنويسان ايراني با تمرين و ممارست، خط عربي را با اصول والاي زيباشناسي آميختند و به آن تعالي بخشيدند، به طوري که ابنيه ها و محراب هاي بسياري با کلام الهي مزين شدند. اين تزيينات در آغاز فقط با چيدمان آجرها و با خطوط کوفي بنايي صورت مي گرفت و بعدها عنصر گچ به دليل راحتي کار و نتيجه مطلوب تر جاي آجر را گرفت. با تداول خط کوفي گره دار و ديگر خطوط کوفي تزييني، همچنين خطوط نسخ و ثلث؛ تزيينات بنايي به همراه انواع نقوش اسليمي و هندسي، زينت بخش محراب مساجد و مقابر شدند
.
بنابر بررسي هاي انجام شده، بيشتر اين محراب ها متعلق به استان اصفهان و کتيبه ها نيز غالبا حاوي آن دسته از آيات قرآني هستند که به اهميت نماز و ساخت مساجد تاکيد دارند
.
در اين مقاله ضمن بررسي انواع کتيبه هاي موجود در محراب هاي بناهاي سلجوقي-سده هاي يازدهم-دوازدهم/پنجم-ششم-سير تحول خط ها در آثار برجسته گچ بري اين دوره معرفي مي شود
.
اهداف مقاله
:
-1 شناسايي محراب هاي گچ بري شده بناهاي دوره سلجوقي.
-2 بررسي خط، مضمون و تزيين محراب بناهاي دوره سلجوقي.
سوالات مقاله
:
-1 مفاهيم و تزيينات به کار رفته در کتيبه هاي محراب هاي بناهاي سلجوقي کدام است؟
-2 سير تحول و کاربرد خطوط در تزيينات محراب هاي سده يازدهم تا سيزدهم/پنجم تا هفتم چگونه بوده است ؟

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
-
 
ارجاعات: 
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 568
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی