حضور فلزات سنگین یکی از مهمترین تنش های محیطی است که می تواند منجر به کاهش رشد گیاهان شود. تجمع این فلزات به دلیل ایجاد سمیت در خاک های کشاورزی می تواند تهدیدی برای تولید گیاهان زراعی باشد. از طرفی مطالعات زیادی نشان دادند که کاربرد میکروارگانیسم ها می تواند سمیت فلزات سنگین را کاهش دهد. به همین دلیل در پژوهش حاضر اثر قارچ تریکودرما (Trichoderma virens) و باکتری های محرک رشد آزوسپریلیوم (Azospirillum brasilense) و ازتوباکتر (Azotobacter chroococcum) بر بهبود مولفه های جوانه زنی و رشد گیاهچه شوید (Aniethum graveolens) به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در سال 1391 مورد بررسی قرار گرفت. عوامل مورد بررسی شامل چهار سطح پرایمینگ (شاهد، قارچ تریکودرما، باکتری آزوسپریلیوم + ازتوباکتر و تلفیق قارچ و باکتری) و چهار سطح نیترات مس (صفر، 40، 80 و 120 میلی گرم در لیتر) بود. نتایج حاصل از آزمایش نشان داد که پاسخ مولفه های جوانه زنی به سطوح نیترات مس متفاوت بود به طوری که روند پاسخ صفات طول ریشه چه، ساقه چه و گیاهچه به صورت خطی و کاهشی (به ترتیب با شیب -0.005، -0.017 و -0.022)، ولی در صفات وزن تر و خشک ریشه چه، ساقه چه و گیاهچه این روند از نوع درجه دوم بود. به جز سرعت جوانه زنی روزانه در سایر صفات، روند تغییرات در سطوح پایین تنش به صورت افزایشی ولی در سطوح بالای آن کاهشی بود و بیشترین میزان این صفات در سطوح متوسط نیترات مس به دست آمد. با این وجود اثر تیمارهای بیولوژیک و بر همکنش آن با سطوح عنصر سنگین در هیچ کدام از صفات مورد بررسی معنی دار نبود. در مجموع به نظر می رسد تکرار چنین آزمایش هایی در سایر مراحل رشدی و بسترهای کشت دیگر می تواند اطلاعات کامل تری در این زمینه فراهم آورد.