5 SID.ir | مکاتب گنوسي: خاستگاه و اعتقادات

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
عنوان مقاله: 
مکاتب گنوسي: خاستگاه و اعتقادات
 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* دانشگاه آزاد اسلامي، واحد علوم و تحقيقات تهران
 
چکیده: 

گنوس واژه اي است يوناني به معني دانش و معرفت و گنوستيسيزم به معني مذهب گنوسي، نامي است براي برخي مكاتب ديني و آييني، كه نجات انسان را در گرو دستيابي به نوعي معرفت پوشيده و سري مي دانستند كه تنها در اختيار برگزيدگان قرار داشت. اين مكاتب از حوالي دو قرن پيش از ميلاد تا قرن دوم ميلادي در منطقه شامات، به ويژه اسكندريه در مصر، فعال بودند و آموزه هايشان به شدت بر الهيات يهودي، مسيحي تاثير نهاد و توانست، در حدود هزار سال بعد، عرفان اسلامي را نيز تحت تاثير قرار دهد.
برجسته ترين ويژگي نظري مكاتب گنوسي، اعتقاد به نوعي ثنويت بود كه سر تا سر هستي از قلمرو الوهيت تا وجود انسان و اركان جهان را در بر مي گرفت. از اين رو عقيده به دو خدا و تقابل ميان روح و جسم انسان كه معمولا با تشبيهات نور و ظلمت، خير و شر و روح و ماده تبيين مي شد، اساس آموزه هاي خداشناسي، انسان شناسي و جهان شناسي گنوسي را پايه گذاري نموده است. به رغم مطالعات گسترده درباره تعيين خاستگاه مكاتب و عقايد گنوسي، اين موضوع همچنان مبهم و مورد اختلاف محققان است. علت اين امر حضور عقايد و فرهنگ هاي مختلف مانند اديان شرقي-رمزي يوناني، آرامي، مصري، ايراني و يهودي در آموزه هاي گنوسي است. اما بسياري از محققان آموزه هاي ثنوي-اشراقي گنوسي را حاصل تاثير پذيري اين مكاتب از اديان ايراني دانسته اند، كه قابل تامل است. هدف از اين نوشتار بررسي نظريات مختلف درباره تعيين ريشه و خاستگاه مذهب گنوسي و اساس آموزه هاي نظري آن در باب خدا، انسان و جهان است
.

 
كلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 458
 
 


آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی