برای اطلاع از آخرین مقالات علمی و اخبار کرونا(COVID-19) کلیک کنید

مشخصات مقاله

عنوان نشریه: 
 
اطلاعات شماره: 
دي 1381 , دوره  10 , شماره  42 ; از صفحه 41 تا صفحه 52 .
 
عنوان مقاله: 

بررسي تحليلي برنامه اول و دوم توسعه در بخش فرهنگ و مقايسه آن با برنامه سوم توسعه كشور از حيث واقع بيني و اثربخشي

 
نویسندگان: 
 
آدرس:  
* گروه مدیریت دانشکده علوم انسانی دانشگاه شاهد
 
چکیده: 

برنامه ريزي فرهنگي در ايران را مي توان به چهار دوره تقسيم كرد:1) از شروع فعاليت هاي برنامه ريزي در كشور(سال 1327) تا 1347 كه بخش فرهنگ در آن جايگاه مستقل و مشخصي نداشت.2) از سال 1347 تا 1356 كه در اين فاصله، بخش فرهنگ هويت مستقل و مشخصي يافت و همه ساله به طور منظم اعتبار جاري و عمراني از بودجه عمومي دولت بدان اختصاص يافت. 3) از انقلاب اسلامي تا 1368 كه در آن، جمهوري اسلامي فاقد سياست و برنامه فرهنگي مدون بود و فعاليت هاي فرهنگي عمدتاً براساس ديدگاه هاي امام خميني(رضوان ا... عليه)، اصول قانون اساسي و تلقي مديران ارشد نظام مشروعيت مي يافت. در خلال اين دوره، حوزه هايي مانند سينما، موسيقي و تئاتر در ركود بودند و رونق تعداد معدودي از حوزه هاي فرهنگي همچون كتاب و مطبوعات عمدتاً خود انگيخته و بيش تر ناشي از شرايط خاص آن زمان بود و دولت نقش موثري در آن نداشت.4) از سال 1368 تا به امروز كه دولت نقشي سازمان يافته در حوزه فرهنگ بر عهده گرفته و در خلال 2 برنامه از سال 1368 به بعد، بخش فرهنگ داراي اهداف كيفي و كمي است.
در قانون برنامه اول، جمعا 18 هدف كيفي براي بخش فرهنگ مشخص شد و به منظور تحقق اين اهداف، تعدادي اهداف كمي و همچنين سياست هايي كه قاعدتا بايست اهداف كمي را به اهداف كيفي پيوند مي داد، پيش بيني شدند.
قانون برنامه دوم، تفاوت هايي با قانون برنامه اول داشت، اولا اين كه فاقد اهداف كمي است. هر چند كه در پيوست هاي لايحه اين برنامه از اهداف كمي هم نام برده شده و در بررسي عملكرد سالانه بخش هاي مختلف اين اهداف مورد توجه قرار مي گيرد. ثانياً اهداف كلان كيفي و كلان به صورت جداگانه ذكر گرديده و بر حسب بخش ها و زير بخش ها تفكيك نشده و اين كه چه تعداد از اين اهداف فرهنگي محسوب مي شوند، بيش تر به دريافت پژوهشگر از ماهيت اهداف بستگي دارد. ثالثاً اين برنامه با سياست اعلام شده از سوي مقام معظم رهبري در خصوص مبارزه با تهاجم فرهنگي همزمان است.
در بررسي و تحليل عملكرد بخش فرهنگ در اين دو برنامه مي بينيم كه گرچه اهداف كمي تقريبا به طور كامل تحقق يافته و در بعضي موارد حتي از پيش بيني برنامه هم فراتر رفته، اما اهداف كيفي محقق نشده اند و اساساً شاخصي براي سنجش تحقق اهداف كيفي پيش بيني نشده است و استدلال مقاله بر اين است كه حتي اگر اهداف كمي ده برابر هم بيش از پيش بيني برنامه تحقق مي يافت، لزوما اهداف كيفي محقق نمي شد.
در قانون برنامه اول و دوم، دولت براي تقويت بخش خصوصي فعال در امر فرهنگ، رونق بازار كالاها و خدمات فرهنگي، تقويت استقلال اقتصادي اين بخش و افزايش كمي و كيفي توليدات فرهنگي، پرداخت يارانه به بخش فرهنگ را در دستور كار خود قرار داده و در طول ده سال گذشته بيش از 1000 ميليارد ريال به صورت مستقيم و غير مستقيم به بخش فرهنگ وارد شده؛ اما نحوه پرداخت اين يارانه ها به گونه اي بوده كه به نظر نمي رسد اهداف اصلي از پرداخت يارانه تحقق يافته باشد و بايد در شكل پرداخت يارانه بازنگري شود.
در خلال اين دو برنامه، دستگاه هاي اجرايي جديد با اهدافي نو و نانوشته به دستگاه هاي اجرايي موجود در بخش فرهنگ اضافه شدند و علاوه بر اين كه به گسترش دوباره كاري ها و موازي كاري ها دامن زدند، موجب شدند تا اعتبارات قليل بخش فرهنگ بين تعداد بيش تري از دستگاه هاي اجرايي توزيع شود.

 
کلید واژه: 

 
موضوعات مرتبط: 
 
ارجاعات: 
  • ندارد
 
 
مقالات نشریه ای مرتبط: 
 
مقالات همایشی مرتبط: 
 

  چکیده انگلیسی بازدید یکساله 914
 
 
آخرین های بلاگ
ورود به بلاگ مرکز اطلاعات علمی